تبلیغات
ایران آریایی
تمدن ایران زمین

بیستون

محوطه تاریخی بیستون در 30 کیلومتری شمال شرقی شهر کرمانشاه با طول جغرافیایی 42 درجه و 27 ثانیه و عرض آن 34 درجه و 24 ثانیه واقع شده که ارتفاع آن از سطح دریا 1320 متر است. در این پهنه گسترده و در طی هزاره ها و قرون متمادی مردمانی بوده اند که خوب می اندیشیدند،خوب می ساختند،و خوب می زیستند و آنگاه که چشم از جهان فرو بسته و رخت بر بسته اند،میراثی ماندگار از خویش به یادگار گذاشتند که شناخت و مطالعه آنان سالها به طول می انجامد.

شواهد و مدارک باستان شناسی حاکی از آن است که این محوطه از روزگاران کهن ماوای نسل های بیشماری بوده است.موقعیت جغرافیایی و استراتژیک،وجود سراب ها،نهر ها،و رودخانه های پر آب،منابع طبیعی فراوان ،چشم اندازهای زیبا و با شکوه و عظمت کوه بیستون باعث شده تا از روزگاران کهن مجموعه تاریخی ارزشمندی در آن پدید آید.بدون شک یکی از عوامل طبیعی موثر در شکل گیری اجتماعات بشری در این منطقه،وجود کوه مقدس بیستون است که در دوره پارینه سنگی،غارها یا به گویش محلی مَرهای آن سکونت گاه و محل استقرار دائمی و فعلی انسان های پیش از تاریخ بوده است.
این کوه در دوران تاریخی نیز به عنوان کوهی مقدس شناخته شده بود تا حدی که به آن بغستان به معنای جایگاه خدایان می گفتند.این نام طی سالیان متمادی دچار تغییر و تحولاتی شده و اکنون به صورت بیستون به کل محوطه و شهر کنونی اطلاق می گردد.
علاوه بر قداست کوه بیستون،شرایط مطلوب آب و هوایی،نزدیکی این محل به بین النهرین و واقع شدن بر سر راهای مهم سبب شده تا شاهان و فرمانروایان بیشماری در دوران تاریخی به این منطقه توجه کنند و آثار و یادگاریهایی از خود در دل و دامنه کوه بیستون بر جای بگذارند،عبور از جاده قدیم ماد به باب در دوران هخامنشی و سلوکی به این منطقه اعتباری دو چندان بخشید.
در دوران ساسانی و اشکانی نیز مسیر جاده ابریشم از بیستون می گذشته،به گونه ای که ایزیدور خاراکسی از باگستا یا بیستون به عنوان یکی از ایستگاهای جاده شاهی دوره اشکانی یاد می کند.
در دوره اسلامی نیز این مسیر از بهترین راه تجاری و ارتباطی به عراق و مرکز خلافت اسلامی بوده و به شاهراه خراسان بزرگ معروف بوده است.سیاحان،مورخان،و جغرافیدانان زیادی در نوشته های خویش به کرات از بیستون و آثار آن یاد کرده اند.اهمیت این منطقه به صورتی است که محققی چون هرتسفلد آن را دروازه آسیا نامیده و بسیاری از ایران شناسان و باستان شناسان نیز آن را پذیرفته اند.

در عرصه تاریخی و فرهنگی بیستون،28 اثر تاریخی از جایگاه ویژهای برخوردار و روایتگر تسلسل استقرار و سکونت در این ناحیه اند.برخی از این آثار به حق در ردیف بهترین و با ارزشترین آثار و مدارک تاریخی عصر خویش قرار دارند و بیانگر رویداد و یا واقعه ای تاریخی هستند که از آن میان می توان به نقش برجسته داریوش،نقش برجسته هرکول و نقوش برجسته های اشکانی اشاره نمود.بعضی دیگر از این آثار نشان دهنده سطح بالای تکنولوژی و دانش مهندسی سازندگان خویشند که پل خسرو و پل بیستون از آن جمله اند.برخی از این آثار نیز در ردیف نادر ترین آثار زمان خود به شمار می روند که با مطالعه و بررسی آنها می توان برخی از ابهامات موجود در رابطه با آن دوره را روشن نمود که غارهای پارینه سنگی از آن جمله اند.
لازم به ذکر است که این 28 اثر همگی به ثبت ملی رسیده اند.از این میان نیز کتیبه و نقش برجسته داریوش در 22 تیر ماه 1385 در شهر ویلنیوس لیتوانی و به شماره 1222 به ثبت جهانی رسید.
بیستون پس از ثبت جهانی تخت جمشید،چغازنبیل،میدان نقش جهان،تخت سلیمان،پاسارگاد،گنبد سلطانیه،بم و منظر فرهنگی آن هشتمین اثر ایرانی است که در فهرست میراث جهانی یونیسکو به ثبت رسیده است.




طبقه بندی: مناطق دیدنی ایران،